از خوردن گوشت مرده كراهت داريد ، پس غيبت نكنيد ؛ عيبجويى پشت سر مردم نكنيد . اين قسم دوم روزه است كه به آن « روزه اخلاقى » مىگويند . چه بجاست كه انسان سعى كند علاوه بر اينكه شكمش روزه است ، اعضا و جوارحش نيز روزه باشد . توفيق خواستن از خدا و توسل به ائمه طاهرين ( ع ) و حضرت زهرا ( س ) ، به روزه‌دار كمك مىكند كه علاوه بر روزه فقهى ، توفيق روزه اخلاقى را نيز داشته باشد . در ماه مبارك رمضان ، اگر كسى چشم‌چرانى كند ، از چشم و گوش و زبان و بالاخره از همه اعضايش محافظت نكند ، حدّ اكثر روزه فقهى گرفته و موفق به كسب دعاى مستجاب و سير و سلوك و مقامِ تقواى الهى نمىشود . 3 - روزه عارف : قسم سوم از روزه ، كه كارى است بسيار مشكل ، روزه عارفين است و آن روزه‌اى است كه علاوه بر اينكه شكم و اعضا و جوارح روزه هست ، دل نيز روزه باشد . اما دل از چه روزه است ؟ از خطورات . دل از چه روزه است ؟ از صفات رذيله . يعنى ولو اينكه صفت رذيله‌اى هم در دل باشد ، اما مواظب است شعله‌ور نشود ؛ حسد شعله‌ور نشود ؛ بخل شعله‌ور نشود ؛ سوء ظن شعله‌ور نشود ؛ تكبر شعله‌ور نشود و بالاخره دل از « توجّه به غير خدا » روزه است . يعنى عارف كسى است كه وقتى روزه است ، هيچ چيزى جز خدا در دلش نيست . اين قسم سوم براى ما نيست ؛ اما اگر كسى روزه فقهى و اخلاقى